Khi bị lật sơ mi hoặc va chạm cổ chân, việc xử lý đúng cách trong 48 giờ đầu tiên là yếu tố then chốt giúp tránh các biến chứng mãn tính. Thế nhưng, không ít người vẫn mắc phải những sai lầm tai hại khiến tổn thương thêm trầm trọng.
Những điều tuyệt đối nên tránh
Nhiều thói quen dân gian tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn:
- Tự ý nắn bóp: Tác động lực mạnh khi chưa có phim chụp X-quang có thể làm đứt hoàn toàn dây chằng đang tổn thương hoặc làm di lệch xương gãy, gây tổn thương mạch máu và thần kinh.
- Đắp lá thuốc, đắp nóng: Nhiệt nóng trong 48 giờ đầu làm giãn mạch, khiến máu chảy vào vùng tổn thương nhiều hơn, gây sưng bầm dữ dội. Ngoài ra, lá cây không vệ sinh có thể gây nhiễm trùng da hoặc viêm khớp nhiễm khuẩn.
- Đi bộ để “thử chân”: Việc cố đi lại để xem chân đã ổn chưa sẽ làm tăng áp lực lên vùng mô đang rách, khiến tổn thương rộng hơn.
Quy trình sơ cứu chuẩn (RICE)
Hãy thực hiện các bước sau càng sớm càng tốt để kiểm soát sưng nề:
- Nghỉ ngơi (Rest): Dừng mọi hoạt động, hạn chế dồn trọng lượng lên chân đau.
- Chườm lạnh (Ice): Dùng túi đá chườm 15-20 phút/lần, cách nhau 2-3 tiếng. Lưu ý không áp đá trực tiếp lên da để tránh bỏng lạnh.
- Băng ép (Compression): Dùng băng thun quấn từ bàn chân lên quá cổ chân để cố định.
- Kê cao (Elevation): Nằm nghỉ và kê chân cao hơn mức tim.
Khi nào cần đi gặp bác sĩ ngay?
Bạn không nên tự điều trị tại nhà nếu xuất hiện các dấu hiệu:
- Cổ chân bị biến dạng, lồi xương hoặc nằm sai vị trí.
- Nghe tiếng “rắc” hoặc “pốp” khi va chạm.
- Tê bì, mất cảm giác hoặc da bàn chân chuyển màu trắng bệch, xanh tím, sờ vào thấy lạnh.
- Có dấu hiệu sốt cao kèm theo khớp “Nóng – Đỏ – Đau”.
Nội dung bài viết được tham vấn chuyên môn bởi BS.CKI. Trương Hoàng Sang.
Với kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình và phục hồi chức năng, bác sĩ hiện đang công tác tại Phòng khám Chấn thương chỉnh hình, Phòng khám Đa khoa Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.
Để được tư vấn trực tiếp về các tình trạng đau xương khớp, bạn đọc có thể liên hệ qua hotline của Phòng khám Đa khoa Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch (028)38620120 – 0912620120
