Quay lại tin tức Trẻ sốt: khi nào chăm sóc tại nhà, khi nào phải đi khám ngay
Thông tin Sức khỏe 19/11/2026 Phòng khám Đa khoa Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Trẻ sốt: khi nào chăm sóc tại nhà, khi nào phải đi khám ngay

Nửa đêm sờ trán thấy con nóng ran, chắc hẳn cha mẹ nào cũng từng trải qua cảm giác lo âu này. Sốt là một phản ứng tự nhiên của cơ thể trẻ khi chống lại tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, việc hiểu rõ khi nào có thể tự chăm sóc con và khi nào cần nhờ đến bác sĩ là điều rất quan trọng.

Chuyện thường gặp

Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch đang hoàn thiện nên rất dễ bị sốt. Tình trạng này thường xảy ra khi thời tiết thay đổi hoặc sau khi tiếp xúc với người bệnh. Đa số các cơn sốt ở trẻ em là lành tính và có thể tự theo dõi. Dù vậy, việc chăm sóc không đúng cách đôi khi lại khiến trẻ mệt mỏi hơn. Gia đình cần bình tĩnh để đánh giá đúng tình trạng của con.

Nhận biết

Để biết trẻ có thực sự bị sốt hay không, cha mẹ cần đo nhiệt độ đúng cách. Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ trên 37 độ C ở nách hoặc trên 37,5 độ C ở hậu môn. Mức độ nhẹ là khi trẻ vẫn tỉnh táo, bú được và chơi đùa bình thường. Ngược lại, mức độ cần lo lắng là khi trẻ lừ đừ, không chịu bú hoặc không muốn chơi. Cha mẹ cũng cần chú ý xem trẻ có bị nôn mửa hay cứng vùng gáy hay không. Đặc biệt, hãy quan sát xem da trẻ có các nốt ban đỏ không lặn khi căng da (ban xuất huyết) hay không.

Chăm sóc tại nhà đúng cách

  1. Đo nhiệt độ chính xác: Dùng nhiệt kế điện tử đo ở nách cho trẻ lớn hoặc đo hậu môn cho trẻ nhỏ. Nhớ vệ sinh tay sạch sẽ trước và sau khi đo. Cha mẹ nên ghi lại thời gian và mức nhiệt độ để tiện theo dõi diễn biến.
  2. Mặc quần áo thoáng mát: Nới rộng quần áo và đặt trẻ nằm ở phòng thông thoáng. Điều này giúp cơ thể trẻ dễ dàng tỏa nhiệt và cảm thấy dễ thở hơn.
  3. Dùng thuốc hạ sốt đúng liều: Chỉ dùng paracetamol với liều lượng 10mg cho mỗi kilogram cân nặng của trẻ trong một lần uống. Các lần uống thuốc phải cách nhau từ 4 đến 6 giờ. Tuyệt đối không cho trẻ uống quá 4 đến 5 lần trong một ngày.
  4. Bù đắp nước đầy đủ: Khuyến khích trẻ bú mẹ nhiều hơn bình thường để cung cấp đủ chất lỏng. Với trẻ lớn, cha mẹ nên cho uống dung dịch oresol (nước bù điện giải) theo hướng dẫn. Cần theo dõi dấu hiệu mất nước như khô miệng, da kém đàn hồi hoặc trẻ ít đi tiểu.
  5. Xử trí khi trẻ co giật: Nếu trẻ sốt cao co giật, hãy bình tĩnh đặt trẻ nằm nghiêng để đường thở thông thoáng. Nới lỏng cổ áo và dọn dẹp các vật sắc nhọn xung quanh. Tuyệt đối không giữ chặt trẻ và phải theo dõi sát thời gian diễn ra cơn co giật.
  6. Theo dõi liên tục: Người chăm sóc cần theo dõi sát các triệu chứng của trẻ trong ít nhất 24 giờ. Hãy ghi nhận lại các dấu hiệu bất thường để báo cho nhân viên y tế khi cần thiết.

Khi nào cần đến cơ sở y tế ngay

Cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay trạm y tế, phòng khám hoặc khoa cấp cứu gần nhất nếu có các dấu hiệu sau:

  • Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt.
  • Trẻ lừ đừ, ngủ li bì, thay đổi nhận thức hoặc không thể đánh thức.
  • Trẻ có biểu hiện khó thở, thở nhanh hoặc thở co kéo lồng ngực.
  • Trẻ nôn mửa nhiều lần, không thể ăn uống hay bú mẹ.
  • Xuất hiện các nốt ban đỏ hoặc tím trên da không lặn khi ấn vào.
  • Cơn co giật kéo dài hơn 5 phút hoặc trẻ không tỉnh táo lại sau khi co giật.
  • Tình trạng sốt cao không hạ sau 48 giờ hoặc sốt kéo dài quá 5 ngày.

Những điều không nên làm

  • Không ủ ấm quá mức: Việc đắp nhiều chăn hay mặc áo dày sẽ khiến thân nhiệt trẻ tăng cao hơn, gây nguy hiểm.
  • Không chườm lạnh: Chườm đá hoặc nước lạnh có thể gây co thắt mạch máu, khiến nhiệt độ bên trong cơ thể không thoát ra được.
  • Không dùng cồn lau người: Cồn có thể thấm qua da gây ngộ độc, bỏng da và kích ứng nghiêm trọng cho trẻ.
  • Không tự ý dùng kháng sinh: Dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định sẽ dẫn đến tình trạng kháng thuốc và nhiều biến chứng khác.
  • Không dùng thuốc aspirin: Loại thuốc này tuyệt đối không dùng để hạ sốt cho trẻ em vì có thể gây ra phản ứng phụ rất nặng nề.
  • Không nhét vật cứng vào miệng khi co giật: Hành động này không giúp ích mà còn làm tổn thương răng, lưỡi và đường thở của trẻ.

Phòng ngừa

  • Đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch các loại vắc-xin như sởi, rubella để tạo miễn dịch.
  • Hướng dẫn trẻ và người chăm sóc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng để cắt đứt đường lây truyền mầm bệnh.
  • Giữ gìn môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng và đảm bảo điều kiện vệ sinh tốt.
  • Cách ly trẻ khỏi những người đang mắc các bệnh truyền nhiễm trong vòng 3 tuần gần nhất.

Lời nhắn từ nhân viên y tế

Chăm sóc trẻ bị sốt là một hành trình cần sự bình tĩnh và kiên nhẫn của gia đình. Đa số các trường hợp đều có thể theo dõi an toàn tại nhà nếu cha mẹ áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, đừng ngần ngại đưa con đi khám ngay khi trực giác của bạn cảm thấy lo lắng hoặc khi trẻ có dấu hiệu bất thường.

Bài viết do nhóm chuyên môn của Phòng khám Đa khoa Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch biên soạn nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc thăm khám và chỉ định của nhân viên y tế. Khi có bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế gần nhất.