{"id":2806,"date":"2021-03-31T00:48:22","date_gmt":"2021-03-31T00:48:22","guid":{"rendered":"http:\/\/noibo.phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/?p=2806"},"modified":"2021-03-31T00:48:22","modified_gmt":"2021-03-31T00:48:22","slug":"tim-hieu-long-covid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/?p=2806","title":{"rendered":"T\u00ecm hi\u1ec3u \u201cLong COVID\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u0110\u1ea1i d\u1ecbch COVID-19 v\u1eabn c\u00f2n di\u1ec5n bi\u1ebfn ph\u1ee9c t\u1ea1p, trong khi s\u1ed1 ca t\u1eed vong ch\u01b0a d\u1eebng l\u1ea1i th\u00ec m\u1ed9t b\u1ec7nh c\u1ea3nh m\u1edbi \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng n\u1eb7ng n\u1ec1 \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kho\u1ebb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc c\u1ea3 v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ea5t l\u1eabn t\u00e2m th\u1ea7n, m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ecb suy nh\u01b0\u1ee3c c\u01a1 th\u1ec3 nghi\u00eam tr\u1ecdng. B\u1ec7nh c\u1ea3nh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c WHO g\u1ecdi l\u00e0 \u201cLong COVID\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u01b0\u1edbi\u00a0\u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh\u00a0c\u1ee7a WHO v\u1ec1 b\u1ec7nh c\u1ea3nh \u201cLong COVID\u201d, t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 \u201cCOVID k\u00e9o d\u00e0i\u201d, qua chuy\u00ean \u0111\u1ec1 \u201cIn the wake of the pandemic: Preparing for Long COVID\u201d (World Health Organization 2021\u00a0&#8211;\u00a0Health systems and policy analysis):<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>1) COVID-19 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m\u00a0cho s\u1ee9c kho\u1ebb b\u1ecb suy gi\u1ea3m k\u00e9o d\u00e0i\u00a0dai d\u1eb3ng. Kho\u1ea3ng 1\/4 s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb nhi\u1ec5m vi-r\u00fat SARS-CoV-2 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3\u00a0c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng k\u00e9o\u00a0d\u00e0i\u00a0trong \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t th\u00e1ng,\u00a01\/10 trong\u00a0s\u1ed1 n\u00e0y\u00a0v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ea5y\u00a0kh\u1ecfe l\u1ea1i\u00a0sau 12 tu\u1ea7n, m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh nh\u00e2n r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u01a1 th\u1ec3 r\u1ea5t suy nh\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng\u00a0b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ecb nhi\u1ec5m vi-r\u00fat c\u00f3 b\u1ec7nh c\u1ea3nh k\u00e9o d\u00e0i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c WHO x\u1ebfp v\u00e0o nh\u00f3m\u00a0&#8220;COVID k\u00e9o\u00a0d\u00e0i&#8221;\u00a0(Long COVID).\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>2) WHO\u00a0\u0111ang kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng x\u00e2y d\u1ef1ng t\u00e0i li\u1ec7u h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u1ec1\u00a0c\u00e1ch ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ec7nh\u00a0c\u1ea3nh \u201cLong COVID\u201d. B\u1ec7nh\u00a0c\u1ea3nh\u00a0c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng ch\u1ed3ng l\u00ean\u00a0nhau,\u00a0bao g\u1ed3m \u0111au ng\u1ef1c v\u00e0 \u0111au\u00a0c\u01a1 to\u00e0n th\u00e2n, m\u1ec7t m\u1ecfi, kh\u00f3 th\u1edf v\u00e0 r\u1ed1i lo\u1ea1n nh\u1eadn th\u1ee9c, v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u h\u1ec7 th\u1ed1ng trong\u00a0c\u01a1 th\u1ec3\u00a0bao g\u1ed3m t\u00ecnh\u00a0tr\u1ea1ng\u00a0vi\u00eam dai d\u1eb3ng, huy\u1ebft kh\u1ed1i v\u00e0 t\u1ef1 mi\u1ec5n. B\u1ec7nh\u00a0c\u1ea3nh n\u00e0y\u00a0c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn b\u1ea5t k\u1ef3 ai, nh\u01b0ng ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 nguy c\u01a1 cao h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>3)\u00a0B\u1ec7nh c\u1ea3nh \u201cLong COVID\u201d\u00a0c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng quay tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0m vi\u1ec7c ho\u1eb7c tham gia cu\u1ed9c s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi\u00a0b\u1ecb nhi\u1ec5m COVID-19, h\u1ecd b\u1ecb\u00a0\u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u00e2m th\u1ea7n v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 kinh t\u1ebf \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cho b\u1ea3n\u00a0th\u00e2n, cho\u00a0gia \u0111\u00ecnh\u00a0v\u00e0 cho x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>4) V\u1edbi&nbsp;s\u1ef1 xu\u1ea5t&nbsp;hi\u1ec7n b\u1ec7nh c\u1ea3nh \u201cLong COVID\u201d&nbsp;\u0111\u00f2i&nbsp;h\u1ecfi c\u1ea7n c\u00f3 c\u00e1c&nbsp;ch\u00ednh s\u00e1ch h\u1ed7&nbsp;tr\u1ee3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ee9c kho\u1ebb m\u1edbi ph\u00e1t sinh&nbsp;bao g\u1ed3m:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211;&nbsp;<\/strong>S\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111a chuy\u00ean&nbsp;khoa,&nbsp;\u0111a l\u0129nh&nbsp;v\u1ef1c&nbsp;\u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd&nbsp;b\u1ec7nh c\u1ea3nh m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211;&nbsp;<\/strong>C\u00f9ng&nbsp;v\u1edbi&nbsp;b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd, ph\u00e1t&nbsp;tri\u1ec3n&nbsp;c\u00e1c quy&nbsp;tr\u00ecnh&nbsp;ch\u0103m s\u00f3c m\u1edbi&nbsp;(care pathway)&nbsp;v\u00e0 c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho&nbsp;nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf&nbsp;theo c\u00e1c&nbsp;b\u1ec7nh c\u1ea3nh l\u00e2m s\u00e0ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0&nbsp;trong ch\u0103m s\u00f3c ban \u0111\u1ea7u gi\u00fap qu\u1ea3n l\u00fd ca b\u1ec7nh ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ec7nh v\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean quan c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u01a1 quan kh\u00e1c nhau;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211;&nbsp;<\/strong>T\u1ea1o ra c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 th\u00edch h\u1ee3p, bao g\u1ed3m c\u1ea3 ph\u1ee5c h\u1ed3i ch\u1ee9c n\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 h\u1ed7 tr\u1ee3&nbsp;ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh&nbsp;tr\u1ef1c tuy\u1ebfn;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211;&nbsp;<\/strong>C\u1ea7n&nbsp;c\u00f3 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 l\u1edbn h\u01a1n c\u1ee7a&nbsp;\u201cLong COVID\u201d, bao g\u1ed3m quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m, ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng khi \u1ed1m \u0111au, v\u00e0 ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c g\u00f3i ph\u00fac l\u1ee3i d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi khuy\u1ebft t\u1eadt;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211;&nbsp;<\/strong>H\u01b0\u1edbng d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi&nbsp;b\u1ec7nh t\u1ef1 ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 t\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 l\u1eabn&nbsp;nhau&nbsp;v\u00e0 tham&nbsp;gia&nbsp;\u0111\u1ecbnh h\u00ecnh nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1&nbsp;\u201cLong COVID\u201d&nbsp;c\u00f9ng&nbsp;v\u1edbi&nbsp;c\u00e1c&nbsp;d\u1ecbch v\u1ee5 ch\u0103m&nbsp;s\u00f3c&nbsp;m\u1edbi; v\u00e0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211;\u00a0<\/strong>Qu\u1ea3n\u00a0l\u00fd ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh b\u1ecb \u201cLong COVID\u201d v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c\u00a0h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1m s\u00e1t kh\u00e1c; h\u00ecnh\u00a0th\u00e0nh nh\u00f3m b\u1ec7nh nh\u00e2n; v\u00e0 theo d\u00f5i l\u00e2u\u00a0d\u00e0i nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n \u201cLong COVID\u201d nh\u1eb1m\u00a0h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c\u00a0nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5\u00a0h\u01a1n\u00a0v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb t\u1ed1t\u00a0h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh m\u1eafc \u201cLong\u00a0COVID\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>S\u1ede Y T\u1ebe TP.HCM<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>\u0110\u1ea1i d\u1ecbch COVID-19 v\u1eabn c\u00f2n di\u1ec5n bi\u1ebfn ph\u1ee9c t\u1ea1p, trong khi s\u1ed1 ca t\u1eed vong ch\u01b0a d\u1eebng l\u1ea1i th\u00ec m\u1ed9t b\u1ec7nh c\u1ea3nh m\u1edbi \u0111\u00e1ng lo <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/?p=2806\" title=\"T\u00ecm hi\u1ec3u \u201cLong COVID\u201d\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,61],"tags":[],"class_list":["post-2806","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ban-tin-y-te","category-covid-19"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2807,"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2806\/revisions\/2807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/phongkhamdaihocypnt.edu.vn\/bantin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}